Pin xe điện bước vào kỷ nguyên tái chế bắt buộc: Tỷ lệ 8% từ 2029, tăng lên 15% từ 2032

Sự phát triển nhanh của xe điện đang kéo theo một bài toán mới đối với Việt Nam: xử lý lượng pin sau khi kết thúc vòng đời. Trong bối cảnh số lượng xe điện và hệ thống pin ngày càng tăng, cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đang được đề xuất mở rộng theo hướng yêu cầu doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải thu hồi và tái chế một phần pin xe điện đã qua sử dụng.

Theo đề xuất mới được đưa ra trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, tỷ lệ tái chế bắt buộc đối với pin lithium và pin Nickel-Metal Hydride (NiMH) sử dụng cho phương tiện giao thông có thể được áp dụng ở mức 8% trong giai đoạn 2029-2031, sau đó tăng lên 15% từ năm 2032. Đây sẽ là thay đổi đáng chú ý so với quy định hiện hành.

Từ 0% lên 8%: bước chuyển quan trọng với pin xe điện

Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, nhiều nhóm pin và ắc quy đã nằm trong danh mục sản phẩm phải thực hiện trách nhiệm tái chế. Tuy nhiên, pin lithium và pin NiMH sử dụng cho phương tiện giao thông hiện được quy định tỷ lệ tái chế bắt buộc là 0%. Trong khi đó, một số loại ắc quy và pin sạc khác đã có tỷ lệ tái chế riêng.

Đề xuất mới sẽ thay đổi đáng kể cách tiếp cận đối với pin xe điện. Nếu được thông qua, từ năm 2029, nhà sản xuất và nhà nhập khẩu sẽ phải thực hiện trách nhiệm tái chế đối với một tỷ lệ nhất định lượng pin thuộc phạm vi quản lý được đưa ra thị trường.

Cụ thể, tỷ lệ được đề xuất là 8% trong ba năm 2029-2031. Sau chu kỳ này, tỷ lệ tăng lên 15% trong giai đoạn 2032-2034.

Điều này đồng nghĩa với việc pin xe điện sẽ dần được quản lý theo một vòng đời khép kín hơn: từ sản xuất, đưa vào phương tiện, sử dụng, thu hồi cho tới tái chế và thu hồi vật liệu.

Doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm đến cuối vòng đời sản phẩm

Cốt lõi của chính sách là trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất – EPR. Theo hướng này, trách nhiệm của doanh nghiệp không dừng lại ở thời điểm bán xe hoặc pin mà kéo dài tới giai đoạn sản phẩm trở thành chất thải.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn các phương thức thực hiện phù hợp với quy định, như tự tổ chức tái chế nếu đủ năng lực, thuê đơn vị tái chế đáp ứng yêu cầu hoặc ủy quyền cho tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế. Một số trường hợp có thể thực hiện việc xuất khẩu sản phẩm sau sử dụng để tái chế ở nước ngoài theo quy định.

Đối với pin xe điện, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi một bộ pin có thể chứa nhiều vật liệu có giá trị như lithium, nickel, đồng, nhôm và các vật liệu khác. Nếu được thu gom và xử lý đúng quy trình, pin hết vòng đời không chỉ được kiểm soát về môi trường mà còn có thể trở thành nguồn nguyên liệu thứ cấp cho ngành công nghiệp pin.

Thách thức lớn nhất là hệ thống thu gom và tái chế

Việc nâng tỷ lệ tái chế pin xe điện cũng đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp.

Thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh nhưng mạng lưới thu hồi pin sau sử dụng vẫn cần được hoàn thiện. Trong khi đó, pin lithium có cấu tạo phức tạp, yêu cầu quy trình tháo dỡ, phân loại, xử lý và thu hồi vật liệu phù hợp với từng hóa học pin.

Một số doanh nghiệp và hiệp hội trong ngành từng lưu ý rằng năng lực tái chế trong nước chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu trong tương lai, đặc biệt đối với việc thu hồi các vật liệu có giá trị như lithium và nickel. Điều này có thể khiến chi phí thực hiện EPR trở thành một vấn đề đáng quan tâm khi tỷ lệ tái chế bắt buộc tăng lên.

Bài toán vì thế không chỉ nằm ở việc “thu hồi pin”, mà còn bao gồm xây dựng hệ thống thu gom, điểm tiếp nhận pin, vận chuyển an toàn, kho lưu trữ, phân loại, tháo dỡ và các cơ sở tái chế đạt tiêu chuẩn.

Pin hết vòng đời có thể được khai thác thành “nguồn tài nguyên thứ hai”

Một hướng đi được kỳ vọng là phát triển vòng đời thứ hai của pin xe điện trước khi chuyển sang tái chế vật liệu.

Những bộ pin không còn đáp ứng tốt yêu cầu vận hành trên xe nhưng vẫn còn khả năng lưu trữ năng lượng có thể được xem xét cho các ứng dụng khác, chẳng hạn hệ thống lưu trữ năng lượng cố định, điện mặt trời hoặc các hệ thống dự phòng, nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn.

Sau giai đoạn sử dụng thứ hai, pin mới có thể được đưa vào quy trình tái chế để thu hồi vật liệu. Cách tiếp cận này giúp kéo dài thời gian sử dụng tài nguyên trước khi chuyển sang bước xử lý cuối cùng.

Thị trường tái chế pin Việt Nam có thể mở ra cơ hội mới

Nếu tỷ lệ tái chế bắt buộc tăng từ 0% hiện nay lên 8% rồi 15%, nhu cầu về dịch vụ thu gom, logistics, phân loại và tái chế pin dự kiến sẽ tăng theo sự phát triển của thị trường xe điện.

Điều này có thể tạo ra một hệ sinh thái mới gồm nhà sản xuất pin, hãng xe, đơn vị nhập khẩu, doanh nghiệp thu gom, đơn vị xử lý chất thải nguy hại, nhà máy tái chế và các doanh nghiệp cung cấp giải pháp lưu trữ năng lượng.

Đặc biệt, khi pin xe điện ngày càng phổ biến, việc thu hồi các vật liệu có giá trị có thể góp phần giảm sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nguyên sinh và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành công nghiệp pin.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị trước khi quy định mới có hiệu lực

Dù tỷ lệ 8% từ năm 2029 hiện là đề xuất, xu hướng chính sách đã tương đối rõ: trách nhiệm đối với pin sau sử dụng sẽ ngày càng được đặt nặng hơn.

Các doanh nghiệp trong chuỗi xe điện và pin vì vậy có thể cần sớm tính tới việc xây dựng hệ thống quản lý vòng đời pin, dữ liệu về lượng pin đưa ra thị trường, mạng lưới thu hồi và quan hệ hợp tác với các đơn vị có năng lực tái chế.

Đối với thị trường Việt Nam, đây không chỉ là câu chuyện về xử lý chất thải. Nếu xây dựng được chuỗi thu hồi – tái sử dụng – tái chế hiệu quả, pin xe điện sau khi hết vòng đời trên phương tiện có thể trở thành một nguồn tài nguyên mới cho ngành năng lượng và công nghiệp vật liệu.

Lưu ý: Mức 8% từ năm 2029 và 15% từ năm 2032 là nội dung đề xuất/dự thảo, chưa nên diễn đạt là quy định đã chính thức có hiệu lực. Quy định hiện hành theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP đang áp dụng tỷ lệ 0% đối với pin lithium và pin NiMH sử dụng cho phương tiện giao thông.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Theo dõi https://visionpower.vn/ để cập nhật thêm về các sản phẩm khác cũng như tin tức mới nhất về thị trường và công nghệ mới nhất !

  Theo dõi các sản phẩm và tin tức mới tại trang chủ của  https://visionpower.vn/   – Hotline: 0972 542 242

Chuyên phân phối, cung cấp ắc quy – pin lưu trữ – pin xe điện – bảo hành chính hãng – giấy tờ đầy đủ – hỗ trợ tư vấn các giải pháp lưu trữ về năng lượng 

– MST            : 0110354516

– VPGD       : Lô 38 – Liền kề 10 – Khu Đô Thị Văn Khê – P.La Khê – Q.Hà Đông – Hà Nội

– Website.   : www.tongkhoacquy.com -  https://visionpower.vn/

– Facebook : https://www.facebook.com/tongkhopinacquy

– Tiktok       : https://www.tiktok.com/@tongkhoacquypin

– Email       : kd.azcompower@gmail.com

– Hotline     : 0972 542 242