Pin sodium-ion lộ diện: Gỡ nút thắt bấy lâu của xe điện?

Sau nhiều năm được xem là công nghệ tiềm năng nhưng chưa thể cạnh tranh trực tiếp với lithium-ion, pin sodium-ion đang bước vào giai đoạn thương mại hóa thực sự. Với lợi thế về nguồn nguyên liệu dồi dào, khả năng hoạt động tốt ở nhiệt độ thấp và mức độ phụ thuộc lithium thấp hơn, công nghệ này được kỳ vọng tháo gỡ một số nút thắt lớn của xe điện. Đáng chú ý, năm 2026 đang chứng kiến những bước tiến từ phòng thí nghiệm lên các mẫu xe thương mại.

Sodium-ion: Vì sao ngành xe điện bắt đầu quan tâm?

Pin lithium-ion đã trở thành nền tảng của cuộc cách mạng xe điện nhờ mật độ năng lượng cao, khả năng sạc nhanh và công nghệ sản xuất ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào lithium và một số nguyên liệu quan trọng khiến chi phí, chuỗi cung ứng và biến động giá nguyên liệu trở thành những vấn đề mà ngành xe điện phải đối mặt.

Đây chính là khoảng trống để pin sodium-ion (Na-ion) tìm kiếm vị trí.

Thay vì sử dụng ion lithium làm chất mang điện, pin sodium-ion sử dụng ion natri. Natri có nguồn tài nguyên phổ biến hơn nhiều và có thể được khai thác từ nhiều nguồn nguyên liệu khác nhau.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), những cell sodium-ion thế hệ mới đã đạt mật độ năng lượng khoảng 175 Wh/kg, trong khi LFP có thể đạt khoảng 205 Wh/kg và một số hóa học NMC đạt khoảng 255 Wh/kg. Điều này cho thấy sodium-ion vẫn chưa vượt qua lithium-ion về mật độ năng lượng, nhưng khoảng cách đang được thu hẹp.

CATL đưa sodium-ion từ phòng thí nghiệm lên ô tô thương mại

Một trong những bước ngoặt đáng chú ý nhất đến từ CATL.

Tháng 2/2026, CATL và Changan giới thiệu mẫu xe du lịch sử dụng pin sodium-ion Naxtra, được hãng mô tả là mẫu xe du lịch sodium-ion sản xuất hàng loạt đầu tiên.

Theo CATL, pin Naxtra đạt mật độ năng lượng tới 175 Wh/kg. Khi kết hợp với kiến trúc Cell-to-Pack và hệ thống quản lý pin thông minh, mẫu xe sử dụng sodium-ion có phạm vi hoạt động thuần điện hơn 400 km. CATL cho biết các thế hệ tiếp theo có thể hướng tới phạm vi 500–600 km.

Đây là cột mốc quan trọng bởi nó cho thấy sodium-ion không còn chỉ là một công nghệ thử nghiệm.

Nó đã bắt đầu bước vào bài toán thương mại thực tế: lắp lên xe, vận hành và cạnh tranh về chi phí.

Gỡ nút thắt về nguyên liệu lithium

Một trong những điểm hấp dẫn nhất của sodium-ion nằm ở chính cái tên của nó: natri.

Lithium có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái pin hiện nay, nhưng nguồn cung và giá lithium có thể biến động mạnh. Khi nhu cầu xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và trung tâm dữ liệu AI cùng tăng, áp lực lên chuỗi cung ứng nguyên liệu càng lớn.

Reuters ghi nhận CATL và BYD đang đẩy mạnh sản xuất pin sodium-ion cho xe điện và lưu trữ năng lượng, trong bối cảnh ngành pin Trung Quốc tìm cách giảm sự phụ thuộc vào các khoáng sản quan trọng.

Điều này không có nghĩa sodium-ion sẽ thay thế hoàn toàn lithium-ion.

Khả năng cao hơn là hai công nghệ sẽ cùng tồn tại và phục vụ những phân khúc khác nhau.

Lithium-ion vẫn có lợi thế trong những mẫu xe cần mật độ năng lượng cao, phạm vi hoạt động lớn và trọng lượng thấp. Trong khi đó, sodium-ion có thể đặc biệt phù hợp với:

• Xe điện phổ thông.
• Xe đô thị.
• Xe thương mại nhẹ.
• Xe hoạt động ở vùng khí hậu lạnh.
• Hệ thống lưu trữ năng lượng.
• Các ứng dụng yêu cầu chi phí pin thấp.

Điểm mạnh đáng chú ý: Khả năng hoạt động ở nhiệt độ thấp

Một trong những hạn chế thường được nhắc đến của pin lithium-ion là hiệu suất suy giảm khi nhiệt độ xuống thấp.

Sodium-ion có tiềm năng cải thiện vấn đề này.

CATL cho biết Naxtra được thiết kế để duy trì hiệu suất tốt trong điều kiện nhiệt độ thấp, một lợi thế đặc biệt quan trọng đối với xe điện tại những khu vực có mùa đông khắc nghiệt.

Đây là lợi thế không chỉ mang tính kỹ thuật.

Khi pin mất ít hiệu suất hơn trong thời tiết lạnh, người dùng có thể giảm bớt tình trạng phạm vi hoạt động thực tế thấp hơn đáng kể so với con số công bố.

Nói cách khác, sodium-ion có thể không cần phải thắng lithium-ion trên mọi thông số.

Chỉ cần giải quyết tốt một số bài toán mà lithium-ion còn hạn chế, nó đã có một thị trường riêng.

Sạc nhanh: Một cuộc đua khác đang diễn ra

Mật độ năng lượng không phải tiêu chí duy nhất quyết định trải nghiệm xe điện.

Thời gian sạc cũng quan trọng không kém.

Năm 2026, một số nhà sản xuất Trung Quốc tiếp tục công bố các bước tiến về tốc độ sạc sodium-ion. Chẳng hạn, BAIC từng công bố hệ thống sodium-ion hỗ trợ sạc 4C và tuyên bố khả năng sạc đầy trong khoảng 11 phút đối với một thiết kế cụ thể. Tuy nhiên, đây là thông số do nhà sản xuất công bố và cần được phân biệt với hiệu suất thực tế trên xe thương mại.

Điểm đáng chú ý ở đây không phải chỉ là con số “11 phút”.

Đó là việc sodium-ion đang tiến vào cùng một cuộc đua với lithium-ion:

ai có thể đưa nhiều năng lượng vào pin trong thời gian ngắn hơn?

Nếu tiếp tục cải thiện đồng thời về mật độ năng lượng và tốc độ sạc, sodium-ion sẽ có cơ hội mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng.

BYD cũng không đứng ngoài cuộc chơi

Không chỉ CATL, BYD cũng đang đầu tư vào sodium-ion.

BYD đã triển khai kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất pin sodium-ion tại Từ Châu, Trung Quốc, phối hợp với Huaihai, tập trung vào các ứng dụng phương tiện điện cỡ nhỏ và xe hai, ba bánh.

Điều này cho thấy cuộc đua sodium-ion đang dần chuyển từ câu chuyện “công nghệ mới” sang cuộc đua về quy mô sản xuất.

Và đây mới là yếu tố có thể quyết định thành bại.

Một loại pin có thông số tốt nhưng sản xuất đắt đỏ sẽ rất khó cạnh tranh. Ngược lại, nếu các nhà sản xuất có thể tạo ra hàng triệu cell với chi phí thấp và độ ổn định cao, sodium-ion có thể nhanh chóng trở thành một lựa chọn thương mại đáng kể.

Sodium-ion vẫn còn một điểm yếu lớn

Dù triển vọng rất lớn, sẽ là quá sớm nếu nói sodium-ion đã “đánh bại” lithium-ion.

Mật độ năng lượng vẫn là điểm yếu quan trọng.

Theo IEA, sodium-ion hiện vẫn thấp hơn các loại lithium-ion hàng đầu về mật độ năng lượng.

Điều này có ý nghĩa trực tiếp đối với xe điện.

Cùng một mức dung lượng, bộ pin có mật độ năng lượng thấp hơn có thể cần nhiều vật liệu hoặc khối lượng lớn hơn. Với những mẫu xe ưu tiên phạm vi hoạt động 600–800 km, bài toán này vẫn rất khó.

Do đó, kịch bản thực tế nhiều khả năng không phải: Sodium-ion thay thế lithium-ion.Mà là: Sodium-ion bổ sung cho lithium-ion.

Cuộc chơi mới có thể là “đúng loại pin cho đúng nhu cầu”

Thị trường pin tương lai có thể không còn chỉ xoay quanh câu hỏi “pin nào tốt nhất?”.

Thay vào đó sẽ là:

Pin nào phù hợp nhất với từng ứng dụng?

Với xe điện cao cấp - Lithium-ion mật độ năng lượng cao vẫn có lợi thế.

Với xe điện phổ thông - Sodium-ion có thể trở nên hấp dẫn nếu đạt ưu thế về chi phí.

Với khu vực khí hậu lạnh - Khả năng duy trì hiệu suất ở nhiệt độ thấp có thể trở thành lợi thế quan trọng.

Với lưu trữ năng lượng - Mật độ năng lượng không phải yếu tố quan trọng bằng giá thành, độ bền, an toàn và khả năng mở rộng.

Đây cũng chính là lý do sodium-ion đang được quan tâm cả trong BESS – hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin.

2026 có thể là năm bản lề của sodium-ion

Nhìn lại vài năm trước, sodium-ion chủ yếu xuất hiện trong các phòng thí nghiệm và dự án thử nghiệm.

Nhưng năm 2026 đang tạo ra một thay đổi quan trọng: công nghệ bắt đầu xuất hiện trên phương tiện sản xuất thực tế.

CATL đã công bố xe du lịch sử dụng Naxtra với phạm vi hơn 400 km và đặt mục tiêu hướng tới những cấu hình 500–600 km trong tương lai.

Trong khi đó, BYD và nhiều doanh nghiệp khác cũng đang đầu tư vào năng lực sản xuất sodium-ion.

Nếu sản lượng tăng nhanh và chi phí giảm xuống, sodium-ion có thể tạo ra một phân khúc hoàn toàn mới cho ngành xe điện.

Sodium-ion sẽ thay đổi thị trường pin như thế nào?

Điều đáng chú ý nhất không phải việc sodium-ion có thể “hạ bệ” lithium-ion.

Thay đổi lớn hơn có thể nằm ở việc ngành pin trở nên đa hóa học hơn.

Trong tương lai, một chiếc xe điện phổ thông có thể sử dụng sodium-ion để tối ưu chi phí. Một mẫu xe hiệu suất cao vẫn sử dụng lithium-ion mật độ năng lượng lớn. Trong khi các hệ thống lưu trữ điện mặt trời, điện gió hoặc trung tâm dữ liệu có thể lựa chọn hóa học pin dựa trên chi phí, tuổi thọ và yêu cầu vận hành.

Đó là lý do sự xuất hiện của sodium-ion đáng chú ý.

Nó không nhất thiết phải trở thành “kẻ thay thế lithium”.

Chỉ cần trở thành một lựa chọn cạnh tranh, sodium-ion đã có thể thay đổi cách ngành công nghiệp pin được thiết kế và sản xuất.

Kết luận

Pin sodium-ion đang bước qua một cột mốc quan trọng: từ công nghệ tiềm năng sang sản phẩm thương mại.

Với nguồn nguyên liệu natri dồi dào, khả năng giảm phụ thuộc vào lithium, triển vọng chi phí thấp và ưu thế về hiệu suất trong môi trường lạnh, sodium-ion có thể giải quyết một số bài toán mà ngành xe điện đang phải đối mặt.

Tuy nhiên, mật độ năng lượng vẫn là rào cản và công nghệ này chưa thể thay thế toàn bộ lithium-ion trong những ứng dụng đòi hỏi phạm vi hoạt động rất xa.

Cuộc chiến pin xe điện vì thế có thể không kết thúc bằng một công nghệ duy nhất.

Thay vào đó, tương lai có thể thuộc về một hệ sinh thái trong đó LFP, NMC, sodium-ion, pin thể rắn và nhiều công nghệ mới cùng tồn tại, mỗi loại đảm nhiệm một phân khúc riêng.

Và nếu năm 2025 là giai đoạn sodium-ion chứng minh tiềm năng, thì 2026 đang cho thấy một điều quan trọng hơn: cuộc đua thương mại hóa đã thực sự bắt đầu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Theo dõi https://visionpower.vn/ để cập nhật thêm về các sản phẩm khác cũng như tin tức mới nhất về thị trường và công nghệ mới nhất !

  Theo dõi các sản phẩm và tin tức mới tại trang chủ của  https://visionpower.vn/   – Hotline: 0972 542 242

Chuyên phân phối, cung cấp ắc quy – pin lưu trữ – pin xe điện – bảo hành chính hãng – giấy tờ đầy đủ – hỗ trợ tư vấn các giải pháp lưu trữ về năng lượng 

– MST            : 0110354516

– VPGD       : Lô 38 – Liền kề 10 – Khu Đô Thị Văn Khê – P.La Khê – Q.Hà Đông – Hà Nội

– Website.   : www.tongkhoacquy.com -  https://visionpower.vn/

– Facebook : https://www.facebook.com/tongkhopinacquy

– Tiktok       : https://www.tiktok.com/@tongkhoacquypin

– Email       : kd.azcompower@gmail.com

– Hotline     : 0972 542 242