Giá pin lithium-ion giảm còn 108 USD/kWh: Tín hiệu tăng tốc cho ngành xe điện và thị trường lưu trữ quy mô lớn

Báo cáo cập nhật của BloombergNEF (BNEF) cho thấy giá pack pin lithium-ion toàn cầu đã giảm xuống còn 108 USD/kWh, thấp hơn 8% so với năm 2024 và là mức thấp nhất từng ghi nhận trên thị trường. Đây được xem là một chỉ dấu quan trọng cho thấy chu kỳ giảm chi phí dài hạn của ngành pin vẫn tiếp tục, bất chấp nhiều biến động nguyên liệu trong năm qua.

Cơ chế giảm giá: Tác động từ sản xuất quy mô lớn và sự chuyển dịch công nghệ

1. Năng lực sản xuất vượt nhu cầu – áp lực giảm giá trở thành xu hướng không thể đảo ngược

Các nhà máy pin tại Trung Quốc, châu Á – Thái Bình Dương và châu Âu đã mở rộng công suất “vượt nhịp” so với nhu cầu thực. Tình trạng dư cung cục bộ khiến:

• Giá bán cell và pack liên tục bị kéo xuống.
• Các nhà sản xuất buộc phải tối ưu hóa chi phí ở mọi khâu, từ nguyên liệu đến thiết kế dây chuyền.
• Khả năng đàm phán của các hãng xe điện lớn tăng cao.

Đây là nguyên nhân mang tính cấu trúc, không phải biến động ngắn hạn.

2. Cạnh tranh giữa các nhà sản xuất tạo ra biên chi phí mới

Những tập đoàn dẫn dắt thị trường như CATL, BYD, LG Energy Solution, CALB hay EVE đang chạy đua:

• Ứng dụng cell-to-pack (CTP) và cell-to-chassis (CTC).
• Tự động hóa sâu trong sản xuất.
• Tăng hiệu suất mỗi dòng sản phẩm qua các thế hệ.

Hệ quả là giá cell ở nhiều nhà máy hiện đã về dưới 70 USD/kWh, tạo nền tảng để giảm tiếp chi phí pack.

3. LFP trở thành chuẩn mặc định của xe điện phổ thông

Xu hướng dịch chuyển sang Lithium Iron Phosphate (LFP) – loại pin không dùng cobalt hoặc nickel – tiếp tục lan rộng:

• LFP rẻ hơn, bền hơn và an toàn cao.
• Các phiên bản LFP thế hệ mới (LFP-M3P, LMFP) đang tăng mật độ năng lượng đáng kể.
• BNEF dự báo LFP sẽ chiếm hơn 60% pin EV vào năm 2027.

Cấu trúc chi phí thấp của LFP là chìa khóa giúp ngành pin duy trì đà giảm giá.

Tác động đa chiều: EV rẻ hơn, lưới điện thông minh tăng tốc

Xe điện (EV): Thu hẹp nhanh khoảng cách với xe xăng

Pin chiếm tới 40% giá thành EV, vì vậy mức giảm hiện tại mở ra loạt chuyển biến lớn:

• Các mẫu EV phổ thông dự kiến giảm giá 5–10% trong 2–3 năm tới.
• EV mini và xe đô thị có thể đạt mức giá tương đương xe xăng giá rẻ.
• Doanh số EV toàn cầu được dự báo vượt 20 triệu xe trước 2030.

Đối với nhiều thị trường mới nổi, chi phí pin giảm chính là mảnh ghép còn thiếu để EV trở thành sản phẩm đại chúng.

Hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS): Mở rộng nhanh và rẻ

Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, giá pin thấp giúp:

• Giảm chi phí LCOE của điện mặt trời và điện gió có tích hợp lưu trữ.
• Tăng độ ổn định của lưới điện quốc gia trong giờ cao điểm.
• Đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi năng lượng của các quốc gia theo đuổi Net Zero.

Nhiều chuyên gia dự đoán, BESS sẽ tăng trưởng trung bình 25–30%/năm trong thập kỷ tới nhờ chi phí pin xuống thấp.

Ý nghĩa dài hạn: Mở ra chương mới của thị trường năng lượng toàn cầu

Sự kiện giá pin lithium-ion xuống 108 USD/kWh không chỉ là một báo cáo định kỳ. Nó phản ánh một thay đổi chiến lược:

• Chuỗi giá trị pin ngày càng trưởng thành và ổn định.
• Lợi thế cạnh tranh nghiêng về các nhà sản xuất có chuỗi cung ứng nội địa hóa sâu.
• Xe điện và hệ thống lưu trữ đang bước vào giai đoạn “phổ cập công nghệ” – tương tự smartphone cách đây một thập kỷ.
• Mục tiêu giảm phát thải của nhiều quốc gia trở nên khả thi hơn nhờ chi phí lưu trữ giảm.

Đà giảm giá này được dự báo sẽ tiếp tục khi pin thể rắn, LMFP, sodium-ion và các kiến trúc cell mới đi vào thương mại hóa.